Google Research và Nexus AI triển khai AI sàng lọc lao bằng X-quang tại các khu vực thiếu bác sĩ
Google Research và Google for Health mô tả nỗ lực kéo dài 5 năm nhằm dùng AI để sàng lọc bệnh lao (TB), căn bệnh ước tính cướp đi 1,23 triệu sinh mạng mỗi năm. Hệ thống phân tích ảnh X-quang ngực để phát hiện những người có thể mắc lao phổi hoạt động, qua đó giải quyết tình trạng thiếu bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và thiếu khả năng tiếp cận thiết bị tại các khu vực có gánh nặng bệnh cao hoặc vùng xa. Dự án đi từ một nghiên cứu năm 2019 cho thấy hiệu năng tương đương các bác sĩ X-quang giàu kinh nghiệm, đến những đánh giá độc lập, một thử nghiệm xác thực tiền cứu tại nhiều cơ sở năm 2024 và khuyến nghị năm 2021 của WHO về sử dụng phần mềm phát hiện tự động để sàng lọc và phân loại ca lao. Hợp tác với công ty Nexus AI ở Pretoria, nhóm đã chuyển công nghệ thành công cụ lâm sàng được chứng nhận Class IIb theo quy định thiết bị y tế của EU và đạt chuẩn quản lý chất lượng ISO 13485; công cụ có thể sàng lọc một ảnh X-quang trong khoảng 45 giây, trong khi hồ sơ xin tiền thẩm định của WHO và lộ trình xin FDA của Mỹ vẫn đang được triển khai. Nexus AI cho biết công cụ đã được dùng tại khoảng 40 cơ sở ở sáu quốc gia châu Phi; hơn 90 nhân viên y tế đã đánh giá trên 25.000 ảnh X-quang, rút ngắn thời gian xử lý từ vài tuần xuống dưới 45 giây và cung cấp hơn 3.000 lượt sàng lọc miễn phí. Hệ thống cũng được dùng cùng bộ X-quang di động và AI hoạt động ngoại tuyến ở độ sâu 4 km dưới lòng đất tại mỏ vàng Mponeng ở Nam Phi, nơi công nhân có nguy cơ mắc bệnh phổi cao hơn do tiếp xúc với bụi silica. Trên thực tế, các mô hình này giúp đẩy nhanh bước phân loại—xác định ai cần làm thêm xét nghiệm—nhưng quyết định lâm sàng cuối cùng vẫn thuộc về nhân viên y tế.
Các cơ quan y tế và phòng khám ở khu vực thiếu bác sĩ X-quang có thể theo dõi hướng triển khai AI để sàng lọc lao bằng X-quang, đặc biệt trong môi trường nông thôn hoặc khó tiếp cận. Công cụ này hỗ trợ ưu tiên ca cần xét nghiệm tiếp theo, không thay thế quyết định cuối cùng của nhân viên y tế.
Đọc bài gốc